محققان و صاحب نظران درباره توانایی های انسان در طی دهه اخیر به این نتیجه رسیدند که علاوه بر دو هوش کلی (IQ) و هوش هیجانی (EQ)، جنبه دیگری از هوش هم وجود دارد که کاملا منحصر به فرد و انسانی می باشد. در واقع امروزه گفته می شود که IQ و EQ پاسخگوی همه چیز نبوده و واقعا موثر نیستند، بلکه انسان به عامل سومی هم نیازمند است که هوش معنوی یا به اختصار SQ نامیده می شود با عنایت به پذیرش هوش های چندگانه و وجود رویکردهای مختلف در این زمینه، به نظر می رسد مناسبت داشته باشد که هم مرز مشترک و هم منحصر بودن هوش معنوی در مقایسه با سایر انواع هوش و هم توانایی های آن به طور اجمالی تبیین شود. هوش معنوی، بواسطه برخی از توانایی ها و ویژگی های ذاتی مثل توانایی برای ورود به حالت های متعالی، توانایی استفاده از فرایند های فکری استعاره ای و ایجاد یک دیدگاه کل نگرانه به تجربه های زندگی، آشکارا می تواند از دیگر هوش ها متمایز شود.